Yaşam beklentisi
Ülkelere göre yaşam beklentisi
Yorum
Öne çıkan ülkeler
Monako 86,4 yıl ile sıralamada başı çekiyor; onu San Marino, Lihtenştayn, İsviçre ve Andorra yakından takip ediyor ve bu da en yüksek yaşam beklentisi değerlerinin Avrupa’da güçlü biçimde yoğunlaştığını gösteriyor. Japonya, Güney Kore, Malta ve İtalya da en iyi performans gösterenler arasında yer alıyor. Diğer uçta ise Nijerya 54,5 yıl ile en düşük değere sahip; Çad, Orta Afrika Cumhuriyeti, Lesoto ve Güney Sudan da listenin alt sıralarında bulunuyor. Dikkat çekici bir sürpriz, küçük Avrupa devletlerinin en üst sıralara hâkim olması; buna karşılık en alt 10’un tamamının Afrika ülkelerinden oluşmasıdır.
Bölgesel eğilimler
Avrupa, 80,09 yıl ile kıtasal ortalama yaşam beklentisinde en yüksek seviyeye sahip; bu değer Güney Amerika’daki 75,33 ve Asya’daki 75,07 yılın oldukça üzerindedir. Kuzey Amerika 74,52 ile biraz daha düşükken, Okyanusya 70,29 seviyesindedir. Afrika, 65,44 yıl ile en düşük bölgesel ortalamaya sahiptir ve bu da Avrupa’ya kıyasla 14 yıldan fazla bir fark yaratmaktadır. Genel olarak veriler, Avrupa’nın üst sıralarda yoğunlaştığı ve Afrika’nın belirgin biçimde daha düşük kaldığı net bir bölgesel ayrışma göstermektedir.
Veri kaynağı
Veriler Dünya Bankası 2023’ten gelmektedir ve doğumda yaşam beklentisini yıl cinsinden ölçmektedir. Veriler, erişilebilir bilgisi olan 196 ülkeyi kapsamaktadır. Daha yüksek değerler daha iyi sonuçları gösterir; ancak bu rakamlar ulusal ortalamalardır ve ülkeler içindeki farklılıkları göstermez.
Yorumlama
Daha yüksek yaşam beklentisi, insanların ortalama olarak doğumdan itibaren daha uzun yaşadığı anlamına gelir; bu da genellikle daha güçlü sağlık koşullarını ve daha geniş toplumsal ile ekonomik refahı yansıtır. Daha düşük değerler ise ortalama yaşam süresinin daha kısa olduğuna ve bu ölçütte genel sonuçların daha zayıf olduğuna işaret eder. Küresel ortalama 73,18 yıl iken, veri seti bazı ülkelerde çok yüksek uzun ömürlülük ve diğerlerinde çok daha düşük seviyeler olduğunu göstermektedir. Genel çıkarım, yaşam beklentisinin ülkeler ve bölgeler arasında güçlü biçimde eşitsiz dağıldığı; özellikle Avrupa ile Afrika arasında çok büyük farklar bulunduğudur.